bağlanma stilleri
bağlanma stilleri

Bağlanma Stili Nedir

Bağlanma Stili John Bowlby tarafından ortaya konmuştur. Bowlby , uzun yıllar boyunca bebeklerin ebeveynleriyle olan ilişkisini incelemiştir. Gözlemleri sonucunda ise bağlanma stili tanımını ortaya çıkarmıştır. Bağlanma stili , insanların kendileri için önemli gördüğü kişilerle güçlü duygusal bağlar kurmasını açıklar. Duygusal bağ kurma , bebeklerin fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarının karşılanması ve hayatlarını sürdürmesi için gereklidir. Bebekler savunmasız doğar. Bu yüzden korunma ihtiyacı duyar. Bu yüzden yaşamlarını devam ettirmek için bir yetişkini çevresinde ister. Bebekler çevresinden talep ettiği güven ihtiyacını alırsa bağlanma stili güvenli şekilde gelişir. Ancak bakıcı gözden kaybolursa ya da ihtiyaçları karşılanmazsa güvensiz bağlanma stilleri devreye girer.
1. Çocuklukta Bağlanma Stili
2. Yetişkin Bağlanma Stilleri
3. Güvenli Bağlanma Stili Nedir
4. Saplantılı Bağlanma Stili Nedir
5. Kaçıngan Bağlanma Stili Nedir
6. Kaygılı Bağlanma Stili Nedir
7. İlişkilerde Bağlanma Stili
8. Duygusal Bağlanma Sorunu Nedir
9. Bağlanma Bozukluğu Nedir

Çocuklukta Bağlanma Stili

Çocuklukta bağlanma stili Ainweorth ve arkadaşları tarafından ortaya konmuştur. Güvenli , güvensiz – kaçınmacı , güvensiz kaygılı olmak üzere üç başlıkta ele alınmıştır. Bu çalışmalarını bir test ortamında gözlemlemiştir. Güvenli bağlanan bebekler anneleri odadan çıktığında üzüntü sergilemişler ve oyunlarına ara vermişlerdir. Ancak anneleri tekrardan odaya girdiğinde bir süre annelerinin yanında kalmıştır. Ardından ise tekrardan oyun oynamaya devam etmiştir. Kaçınmacı bağlanan bebekler ise oyun esnasınca annelerini görmezden gelmiştir. Anneleri odayı terk ettiğinde mutsuz olmalarına karşın döndüklerinde yakın davranmamışlardır.

Kaygılı bağlanan bebeklerin ise annelerinin nerede olduğuyla çok fazla ilgilendiği gözlemlenmiştir. Diğer taraftan ise annelerin bazen çok sıcak bazen ise çok ilgisiz olduğu görülmüştür. Bu tutarsızlığın ise çocuğu kaygıya sevk ettiği ifade edilir. Bu yüzden çocuk kendini tam olarak güvende hissetmez. Çocukların anneleriyle kurmuş oldukları güven bağı yetişkinlik çağına da etki eder.

Yetişkin Bağlanma Stilleri

Yetişkin bağlanma stilleri dörtlü bağlanma modeliyle açıklanır. Bu modele göre bağlanma stili benlik ve başakları modeline göre oluşur. Bir kişinin benliğine dair duygular olumlu ya da olumsuz şekilde ortaya çıkar. Böylece dört farklı örüntü ortaya çıkar. Birazdan bu modellere de göz atacağız.

  • Güvenli Bağlanma : Olumlu Benlik – Olumlu Başkaları
  • Saplantılı Bağlanma : Olumsuz Benlik – Olumlu Başkaları
  • Kayıtsız Bağlanma : Olumlu Benlik – Olumsuz Başkaları
  • Korkulu Kaçınmacı Bağlanma : Olumsuz Benlik – Olumsuz Başkaları şeklinde ortaya çıkar.

Başkaları modeli, başkalarının iyi niyetini ifade eder. İhtiyaç duyulduğunda ulaşılması gerekir. Böylece kişi çevresinden uygun şekilde destek ve yakınlık arar. Bu yakınlığı ifade etmekten çekinmez. Başkaları modelinin olumsuz olması ise beklentilerin askıda kalmasını ifade eder.

güvenli bağlanma

Güvenli Bağlanma Stili Nedir

Güvenli bağlanma stili kişinin kendisine ve çevresine karşı olumlu duygularını ifade eder.

  • Bu kişiler kendilerini sevilmeye layık görür.
  • Bu yüzden diğer kişilere karşı güvensizlik hissetmez.
  • Diğer yandan ise çevresini destekler ve destek göreceğine inanır.
  • Güvenli bağlanan kişiler genel olarak güvenmekte de zorlanmaz.
  • Bu yüzden duygusal olarak diğer insanlara karşı kendilerini yakın hisseder.
  • Bu kişiler sosyal hayatlarında oldukça olumlu etkileşimde bulunur.
  • Çevreleri tarafından aranan kişilerdir diyebiliriz.
  • Kişilerarası ilişkilerde güvenli, sıcak, doyum verici ve uzun süreli ilişkiler kurar.
  • Eşlerine karşı hem yakınlık gösterir hem de bağımsız şekilde yaşamlarını devam ettirir. Böylece ilişkileri de daha uzun süreli olur.
  • Evlilik uyumunun en fazla olduğu model iki güvenli partnerin evliliği ile ortaya çıkar.

Saplantılı Bağlanma Stili

Saplantılı bağlanma stili kişinin kendisine karşı inancının olumsuz olmasını ifade eder. Kendisine karşı inancının aksine diğer insanlara karşı ise olumlu bir algı geliştirir. Bu yüzden kendilerini değersiz ve önemsiz görürler. Diğer insanların kendilerinden daha değerli olduğuna inanırlar. Bu kişiler partnerlerine yapışık şekilde hayatlarına devam eder. En ufak bir iletişim kopukluğunda güvensizlik ortaya çıkar. Eğer yakınlık kuramazlarsa kendilerini tedirgin ve rahatsız hisseder. Böylece partnerlerine bağımlı hale gelir.

Güvensizlik, ilişkideki en temel özelliktir. Hem reddedilmekten hem ya terk edilmekten korkar. Bu yüzden tamamen partnerine bağımlı bir hayat sürmeyi tercih eder. Böylece kişinin kendisinden kopmasına engel olacağına inanır. Partnerlerine karşı ise yoğun bir kıskançlık duygusu hissederler. İlişki içerisinde kendilerini değersiz gördüğü için partnerini en yükseğe koyar. Her yapılan hareketten olumlu bir anlam çıkarır. Bu yüzden yolunda gitmeyen şeyler için kendini suçlar.

Kaçıngan Bağlanma Stili

Kaçıngan Bağlanma Stili kişinin kendi hakkında olumlu, başkaları hakkında olumsuz inancı olduğunu ifade eder. Bu kişiler özgürlüklerine aşıktır. Bu yüzden başkalarına ihtiyaç duymaz. Özgürlükleri ve bağımsızlıkları her zaman ön plandadır. Yüksek bağımsızlık isteği diğer insanlara bağlanmalarına engel olur. Bu yüzden duygusal ilişkiler kurmak istemezler. Romantik ilişkiye başlar ancak bağlandığını fark ettiği anda ilişkiden uzaklaşır. Bu durum ise hislerini sakladıklarının bir göstergesidir. Ne kadar ilişki kurmak isteseler de nasıl ilişki kuracaklarını bilmedikleri için kaçınmayı tercih ederler. Aile öykülerinde sevgisizlik ve ilgisizlik yoğun olarak karşımıza çıkar.

Korkulu Kaçınmacı Bağlanma Stili

Korkulu kaçınmacı bağlanma stili kişinin hem kendisine karşın hem de çevresine karşın olumsuz algısını ifade eder. Bu yüzden kendisini değerli görmez. Aynı zamanda karşısındaki kişinin de değersiz olduğuna inanır. Güvenli bağlanma stilinin tam tersi özelliklere sahiptir. Kendini değersiz gördüğü için reddedileceğine inanır. Böylece adım atmak da istemez. Partneriyle ne kadar ilişki kurmak istese de değersizlik duygusu geri adım atmasına neden olur. Sadece romantik ilişkilerde değil sosyal ilişkilerde de zorlanma ortaya çıkar.

Kaygılı Bağlanma Stili Nedir

Kaygılı Bağlanma stili aslında Saplantılı ile benzer özellikler gösterir. Hazan ve Shaver yetişkin bağlanma stillerinin çocukluk bağlanma stillerini devamı olduğunu ifade eder. Bu yüzden kaygılı bağlanan kişilerin ilişkilerinde güvende hissetmediklerini ifade etmiştir. Çocuk nasıl ki annesine karşı derin bir güven hissetmiyorsa, bu güven problemini romantik ilişkisine de yansıtır. Böylece güvensizlik algısı devam etmiş olur. İlişkide olduğu partnerine ulaşamadığında panikler. Her an aldatılacağını ve terk edileceğini düşünür. Bu yüzden olabildiğince partnerine yapışmak ister. Bu yüzden yakın ilişkilerinde yoğun bir reddedilme ve terk edilme kaygısı ortaya çıkar.

İlişkilerde Bağlanma Stili

İlişkilerde bağlanma stili kişinin çocukluk ve yetişkinlik çağı ile ilgilidir. Yapılan araştırmaların bazıları bağlanma örüntülerin yaşam boyu devam ettiğini ifade eder. Ancak bazı çalışmalar uygun ilişki yöntemleriyle bağlanma stillerinin değiştiğini ifade eder. Örneğin kaygılı bağlanan bir birey güvenli bağlanan bir bireyle ilişki içinde olduğunda bağlanma stili güvenli bağlanma örüntüsüne kayar. Buradaki asıl dikkat etmemiz gereken nokta güvendir. Çocukluk çağında bakıcımızdan güven isteriz. Eğer kendimizi yeteri kadar güvende hissetmezse kaygılı ya da kaçıngan örüntü ortaya çıkar. Bu yüzden romantik ilişkilerde güvenli bağlanma stili ilişki doyumunun en yüksek olduğu stildir. Diğer yandan kaygılı bağlanan kişiler ile kaçıngan kişiler arasındaki ilişki de uzun süreli olur. Ancak ilişki doyumu pek ortaya çıkmaz. Kaygılı kişi kendini değersiz hisseder, kaçıngan kişi ise kaygılı kişinin değersizlik hissini onaylar. Böylece iki taraf da düşüncesinin gerçek olduğunu fark eder. Böylece verimsiz ve kalitesiz bir ilişki devam eder.

Duygusal Bağlanma Sorunu Nedir

Duygusal bağlanma sorunu ilişkilerde ortaya çıkan güvensizlikle alakalıdır. İlişkide eğer ki karşılıklı güven yoksa ilişki mücadeleye döner. Mücadele ve ilişki kulağa nasıl geliyor? Tırmalıyor sanki biraz, ne dersiniz. O yüzden koşulsuz güven ve koşulsuz kabul her ilişkinin temelinde yatar. Eğer ki şiddetli güvensizlik ve kıskançlık yaşıyorsanız bağlanma stilinize yönelik bir terapi desteği almanız gerekir. Güvenli bağlanan kişiler ilişkilerine yüksek oranda güvenir, partnerini özgür bırakır. Bu ise yüksek doyumu peşinden getirir. Kaçıngan bağlanan kişi ise ilişkisinde sürekli mesafe ortaya koyar. Bu durum ise düşük güven ve düşük doyumu ortaya çıkarır. Kaygılı bağlanma ise güven ve doyumun düşük olduğu bir bağlanma modelidir. Bu yüzden ilişkinizdeki doyumu ve mutluluğu arttırmak için mutlaka bağlanma stilinize yönelik terapi desteği alın.

Bağlanma Bozukluğu Nedir

Bağlanma bozukluğu gibi bir tanım aslında uygun bir tanım değildir. Güvenli ya da güvensiz şekilde bir örüntü mutlaka oluşur. Ancak bu örüntü kişinin ihtiyacı olan sevgi ve ilginin karşılanmasına bağlıdır. Eğer ki çocuğun annesiyle ilişkisinde;

  • Sevgi eksikliği varsa
  • Aile içinde şiddet gerçekleşirse
  • İstismar durumu varsa
  • İstenmeyen bir evlilik sonucunda istenmeyen bir çocuk dünyaya geldiyse
  • Anne ya da baba kaçıngan ya da kaygılıysa
  • Uzun süreli anne ya da babadan ayrılık söz konusu olursa ( özellikle bakıcı kimse )
  • Kronik hastalık durumu mevcutsa güvensiz bağlanma stilleri daha çok ortaya çıkar.
  • Bu tür durumlarda çocuğun ihtiyacı olan güven ortamının tekrardan oluşturulması gerekir.

Bağlanma ve Psikopatoloji yazımıza da göz atın.

Benzer Makaleler

travma ve affetme

Travma ve Affetme

Travma ve affetme konusu son zamanlarda mindfulness anlayışına göre ortaya çıkmıştır. Birey gerçek bir ölüm …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir