nevrotiklik nedir
nevrotiklik nedir

Nevrotiklik Nedir

Nevrotiklik Horney tarafından ortaya koyulmuştur. Nevrotik bireyler ilişkilerinde kendilerine zarar veren bir ilişki stiline sıkışır. Bu yüzde diğer insanlarla nasıl ilişki kuracağına yönelik tereddüt yaşar. Bu durum ise ilerleyen kısımlarda ilişkilerden uzaklaşmalarına neden olur. Nevrotiklik durumunda ortaya çıkan saldırgan tutumlar kaygıyı azaltır. Böylece kişi kaygılandığı anlarda sık sık saldırgan tutuma başvurur. Böylece nevrotiklik zaman geçtikçe daha kalıcı hale gelir. Horney nevroz kavramını sadece biyolojik olarak ele almaz. Bu yüzden biyolojik süreçlerin yanı sıra kültürel değerleri de ele alır. Böylece kişiliğin altındaki tüm itici faktörleri ele alır. Nevrozlar ve psikozların başlangıcı olarak rüyalar ele alınır. Çünkü rüyalarına altında yatan sebepler bize bazı ipuçları verir.
1. Nevrotik Bozukluk Nedir
2. Nevrotik Gereksinimler Nelerdir
3. Nevrotik Kişilik Özellikleri
4. Nevrotiklik Tipleri
5. Nevrotik Bozukluklar
6. Nevroz Nedir
7. Nevrotiklik Tedavisi

Nevrotik Bozukluk Nedir

Nevrotik bozukluk kişinin güvensizlik, kaygı duygularıyla ortaya çıkar. Bu duygular ortaya çıktığında kişi odaklanmakta zorluk çeker. Diğer taraftan planlarını değiştirmesi gerektiğini düşünür. Ki nevrotik bozukluğa eşlik eden bir diğer faktör de plansızlıktır. Bu tür duygularla başa çıkmakta zorluk yaşar. Horney, nevrotiklik için Freud’un tersine dürtülerin etkili olduğunu reddeder. Bu yüzde nevrotik kişilerde duygusal yakınlık görme ve gösterme ortaya çıkar. Diğer yandan ise benlik değerlendirmeleri, kendini ortaya koyma, saldırgan ve cinsel davranışlar da gözlemlenir. Bu yüzden nevrotiklik temelde duygular üzerine yoğunlaşmamız gerektiğini ifade eder. Horney, bozulmuş insan ilişkilerine bazı çözümler getirir. Bu tür çözümleri ele alma açısında da bazı maddeler sıralar.

Nevrotik Gereksinimler Nelerdir

Nevrotik gereksinimler Horney tarafından sıralanmıştır. Bu maddeleri şu şekilde sıralayabiliriz.

  • Sevgi ve Onay İçin Nevrotiklik
  • Yaşamı Yönetecek Bir Ortaya Duyulan Nevrotik İhtiyaç
  • Yaşamı Dar Sınırlar İçinde Tutmaya Yönelik İhtiyaç
  • Güç Kazanmak İçin Nevrotik İhtiyaç
  • Başkalarını Sömürmeye Yönelik İhtiyaç
  • Saygınlık Kazanmaya Yönelik Nevrotik Kişilik
  • Başarı Kazanma İsteği
  • Bağımsızlığa ve Kendini Yeterli Olmaya Yönelik İhtiyaç
  • Kusursuz Olmaya Yönelik Nevrotik Kişilik
  • Eleştiriye karşı Savunmaya Yönelik Nevrotiklik
nevrotik kişilik
nevrotik kişilik

Nevrotiklik Kişilik Özellikleri

Horney nevrotik eğilimlerin sadece birbirini sadece pekiştirmediğini ifade eder. Bu tür belirtiler aslında beraber ortaya çıkar. Bu eğilimler en başta kişiyi etkiler. Diğer taraftan süreç ilerledikçe kişinin ilişkilerini de etkilemeye başlar. Böylece çevresine karşı farklı etkenler ortaya çıkar. Diğer taraftan bu özellikler kişinin karakter ve kişilik gelişimini de etkiler. Bu tür durumlarda kişi rasyonel olarak sorunlarını açığa kavuşturamaz. İfade etmekte zorlanır. Bu tür durumları meydana getiren sebepler ortadan kalkarsa sağlıklı iletişim tarzı ortaya çıkar. Nevrotik kişilik özellikleri şunlardır;

  • Kişi var olan olayla için başkasını suçlar
  • Suçlandığını hissettiği anda savunmaya geçer
  • Baş edemeyeceğini anladığı zamanlarda alınganlık gösterir
  • İlişkilerde yoğun bir güvensizlik hisseder
  • İlişkilerde tek edileceğini düşünür
  • Karar vermek onun için çok zordur.
  • Yaşadığı durumlara yönelik yoğun heyecan ve panik yaşar.
  • Çevresiyle olan iletişiminde çekinik davranır.
  • Çevresi tarafından bencil olduğu düşünülür.
  • Bazı durumlarda yoğun alkol ve uyuşturucu kullanımı görülür.

Nevrotiklik Tipleri

Nevrotik kişilik tipleri Karen Horney tarafından ortaya konmuştur. Horney nevrotiklik durumuna yönelik temelde anksiyete ve kaygı olduğunu ifade eder. Bu yüzden yaşamı boyunca insanlar anksiyete ve korkularıyla baş etmeye çalışır. Bu tür durumlara yönelik baş etme stratejileri geliştirir. Nevrozun temelinde birbirine uyum göstermeyen davranışlar yer alır. Bu yüzden bu tür durumlar çatışmaya neden olur. Bu tür kişilik tipleri çocukluk çağında ortaya çıkar. Kişi hayatın problemlerinden uzaklaşır. Suçluluk ortaya çıkar. Diğer taraftan ise hayatta istediği şeylere ulaşamayacağına yönelik sorunlar oluşur. Bu tür durumlara ilişkin Horney insanlara karşı olma, uzak olma ve yakın olma tanımlarını ifade eder.

İnsanlara Yaklaşma ( Uysal Nevrotik Kişilik )

  • İnsanlara yaklaşırken aciz olduğunu kabul eder. Bu yüzden çaresiz olduğunu gösterir.
  • Korkularına ve endişelerine yönelik karşı tarafın sevgisini talep eder. Böylece destek görür.
  • Başkalarıyla  birlikteyken kendini güvende hisseder. Bir nevi güvenlik bir sığınak bulur.
  • Ailesinde çatışma varsa çevresindeki güçlü grup ya da kişiye bağlılık hisseder.
  • Bağlılık hissettiği grupla kendi yalnızlığını azaltır.
  • Sevgi ve onaylanma ihtiyaçları çok fazladır.
  • Kendisine destek veren birine hemen bağlanır.
  • Eğer ki bu ihtiyaçları karşılanmazsa nevrotiklik ihtiyacı artar. Umutsuzluk ve endişe hisseder.
  • Kendilerini ait hissettikleri grup sayesinde sevilme ihtiyaçlarını karşılar.

Uysal tipte güçsüzlük, çaresizlik ve zavallı olma durumu vardır. Yalnız oldukları an kaybolacaklarını düşünür. Bu durumu dürüstçe ifade eder. Ancak bu tür tepkiler ilgi çekme kaynaklı da ortaya çıkar.

Beni sakın terk etme! Çünkü ben çok güçsüz ve çaresizim. O yüzden beni korumalısın ve affetmelisin!

İnsanların Aksine Gitme (Salgırgan Nevrotiklik)

İnsanların aksine gitme tutumuyla etrafına karşı düşmanlık besler. Bu yüzen bilinçli ya da bilinçdışı şekilde bir mücadeleye kendini hazırlar. Başka insanların duygularına karşı şüpheci yaklaşır. Fırsat buldukça her türlü duruma karşı çıkar. İntikam ve düşmanlık duyguları belirgin şekilde ortaya çıkar. Bu tür nevrotik kişilik yaşamda var olabilmek için düşmanlık beslemesi gerektiğini savunur. Bu yüzden sadece kendisini düşünür. Bu yüzden diğer insanların üzerinde denetim kurmak ister. Böylece kendileri ön plana çıkar.

Diğerlerini ne pahasına olursa olsun geçmeliyim! Böylece kazanma ihtimalim artar!

İnsanlardan Uzaklaşma ( Kopuk Nevrotiklik )

İnsanlardan uzaklaşma nevrotik kişilik mesafe koyar. Bu yüzden insanlardan uzak durur. Yalnız kalma isteği nevrotiklik açıdan ilişkilerde zorlandığını gösterir. Bu yüzden yalnız kalmak onun için tek çözümdür. Mesafesini koruyan kişi gizemli kalır. Böylece kendisine has özellikleri ortaya çıkar. Diğer taraftan ise kendisini geri çektikçe yabancılaşır. Yabancılaşma durumu insan ilişkilerindeki bir bozukluğu gösterir. Uzak duran kişi;

  • Kendine yabancılaşır
  • Duygularından uzaklaşır
  • Deneyimleri önemsemez
  • Sevdiği ya da sevilmediğini tanımlayamaz
  • Korku ve kaygısını bilemez
  • Bu tür durumları açıklayamaz.
  • Aidiyet ve savaşma arzusu yoktur.
  • Sadece çevresine değil kendisine de yabancılaşır.

Nevrotik Bozukluklar

Nevrotik bozukluklar duyguların bozukluğu ile ortaya çıkar. Bu yüzden

  • Odaklanma eksikliği
  • Güvensizlik
  • Plan yapamama
  • Saldırgan tutum gösterme
  • Anormal seks isteği

Nefret ve kin duyguları şeklinde ortaya çıkar. Bu yüzden nevrotik kişilik ve normal davranış arasında bir ayrım yapmak oldukça güçtür. En sade şekliyle sinirlilik hali olarak ortaya çıkar. Bu tür durumların temelinde kaygı yatar. Eğer ki kişi kaygısıyla baş edemezse bahsettiğimiz anormal davranışlar ortaya çıkar.

"<yoastmark

Nevroz Nedir

Doğrudan dışa vurularak yaşanan veya savunma mekanizmalarını değiştirerek ortaya konulan tepkidir. Bu yüzden anksiyeteyle belirli, psikotik olmayan, kronik ve yenileyici bir bozukluk olarak ifade ederiz. Obsesyon, kompulsiyon, fobi veya cinsel işlev bozukluğu olarak kendisini gösterir. Klasik olarak psikonevroz kişide bunaltı ve kaygı olarak kendini belli eder. Bu tür durumlarda kişinin gerçekle bağlantısı kopmaz. Toplumsal uyum değişmez. Diğer yandan ise gerçeği değerlendirme durumu aynı kalır. Kişi kendi kafasındaki düşünceleri saçma bulur. Neyi düşünce ve istek olduğunu, neyin dışarıda bir olay olduğunu ayırt eder. Psikanalitik kurama göre nevrozda temel patoloji anksiyetedir. Horney’e göre ise nevroz genellikle toplum içinde yaşayan insanı toplumdan tamamen ayırmaz. Ancak verimliliğini olumsuz yönde etkiler. Böylece çatışmalar ortaya çıkar.

Nevrotiklik Çeşitleri Nelerdir

Nevrotiklik çeşitleri bunaltı nevrozu, fobik nevroz, histerik nevroz, obsesif nevroz, depresif nevroz olarak ele alınır. Bunları detaylı olarak ele alacak olursak eğer;

Bunaltı Nevrozu: Bunaltı sürekli olabildiği gibi, parça parça nöbet şeklinde gelir. Bu tür durumlarda kişi “içimde bilmediğim bir korku var” der. İçi daralır, göğsü sıkışır. Diğer yandan sık sık nefes alır. Soğuk ter döker. Boğazında bir düğüm varmış gibi hisseder. Çocuklukta yaşanan bunaltının en önemli nedenlerinden biri ebeveynden ayrılma, anne baba kaybıdır.

Fobik Nevroz: Fobik nevroz; saçma, abartılmış ve gerçeğe dayanmayan korkulardır. Korku aslında sağlıklı bir tepkidir. Kişiyi tehlikeye karşı korur. Ancak bazı durumlarda kişi nesnelere karşı yoğun korku hisseder. Örneğin köpekten korkma, böcekten korkma…

Histerik Nevroz: Hiçbir organik bozukluk olmamasına rağmen kişi bedeninde ağrı hisseder. Ayakları tutmaz. Bazı durumlarda kollarını oynatamaz. Bu tür durumlarda sanki felç olduğunu düşünür. Ancak sinirlerde ya da kaslarda bir bozukluk yoktur. Bu tür kişiler uyku durumlarında serbestçe bedenini hareket ettirir.

Obsesif Kompulsif Nevroz: Kişi düşüncesinin saçma olduğunu bilir. Ancak kaygılanmaktan kendisini alı koyamaz. Bu tür düşünceleri aklından kovmaya çalışır ancak başarılı olamaz. Bu yüzden sık sık benzer düşünceler tekrar eder. Ya çocuğuma zarar verirsem, ya aile üyeme zarar verirsem diyerek düşünceler tekrar eder. Böylece sıkıntısı artar.

Depresif Nevroz: Depresyon genel bir çöküntü durumudur. Bu yüzden kişi yaşama dair sevincini kaybeder Sürekli üzgün ve kederli hisseder. İstekleri azalır. Diğer yandan yorgunluk ortaya çıkar. Günlük işleri yapamaz. Bu tür durumlarda yaşamdan tat alamadığını ifade eder. Canı konuşmak istemez. İnsanlarla görüşmez.

Nevrotiklik Tedavisi

Nevrotiklik tedavisi fiziksel egzersiz, psikoterapi ve ilaçlı tedavi ile mümkündür. Gerekli görüldüğü taktirde psikoterapi süreci ile ilaçlı tedavinin birlikte devam etmesi gerekir. Diğer yandan kişinin kendi yaşamını da kontrolü altına alması gerekir. Normal bir dinlenme süresi öncelikli olarak yapılmalıdır. Kişide var olan uykusuzluk durumunu en az seviyeye indirmemiz gerekir. Bu yüzden uyku düzenlenmesi yapılır. Böylece kişinin hem yaşam kalitesi hem de duygusal iyilik hali olumlu şekilde artar. Diğer yandan fiziksel egzersizler de faydalı olur. Burada bisiklet sürmek, yüzme, koşu ve dans tavsiye edilir. Spor ve dans kişinin fizyolojik iyi oluşunu etkiler. Böylece psikolojik iyi oluş hali de artar.

Temelde kaygı durumlarının ortaya çıkmasıyla kişinin nevrotiklik düzeyi artar. Hayata dair kaygılarınıza yönelik terapi desteği almanız sizin kendinizi daha rahat hissetmenize yardım eder.

Diğer yandan terapi esnasında kendinize yönelik düşüncelerinizi çalışacaksınız. Bu düşüncelerin değişimi ile yaşam kaliteniz de değişir. Terapi boyunca geçmiş yaşantınıza dair pek çok konuyu ifade etmeniz gerekir. Kendinizi ne kadar açık ifade ederseniz terapiden o kadar fazla verim alırsınız. Böylece var olan temel duygularınızı fark edersiniz. Bu durum ise nevrotiklik durumuyla daha kolay baş etmenize yardım eder.

Konuyla ilgili sitemizden online terapi alabilirsiniz.

Benzer Makaleler

online psikolog nedir

Online Psikolog Nedir

Online psikolog ya da online psikolojik destek özellikle salgın döneminde çok sık tercih edilmeye başladı. …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir