Stresle Baş Etme Becerileri Nelerdir
Stresle Baş Etme Becerileri Nelerdir

Stresle Baş Etme Becerileri Nelerdir?

Gelişen ve ilerleyen dünya düzeninde sıklıkla kendimizi stresli ve kaygı olarak nitelendiririz. Ancak stresle baş etme becerileri ile ilgili pek bilgimiz yoktu. Bu yazımızda stresle baş etme becerilerini, stresin ortaya çıkışını ele almaya çalışacağız. Günümüzde herkes stres kavramından sıklık söz etmektedir. Stres kavramı için herkesin ayrı bir tanımı var. Ki araştırmalar sonucunda herkesin ayrı bir stres tanımı olduğu ifade eder. Örneğin bir okul öğrencisiyle bir inşaat işçisinin ya da iş insanının stres tanımları ya da stresle baş etme becerileri farklılık gösterir. Stres genel anlamda kişinin fiziksel ya da psikolojik açıdan zorlanması sonucunda ortaya çıkan, kişiye özgü bozucu etkenlerdir. Stresle baş etme becerisi ise bu durumlarla nasıl baş etmeye çalıştığımızı ifade eder.

Stresin Belirtileri Nelerdir?

Stres bedende fiziksel, duygusal, zihinse ve davranışsal olmak üzere dört farklı şekilde belirti gösterir. Stresle baş etme becerileri için önce bunları ele alalım.

Stresin Fiziksel Belirtileri

Stresin fiziksel belirtileri; baş ağrısı, kalp çarpıntısı, hazımsızlık, ellerin terlemesi, titreme gibi somatik belirtilerdir.

Stresin Duygusal Belirtileri

Stres genel anlamda kendisini duygusal olarak ortaya çıkarmaktadır. Stresin ortaya çıktığı durumlarda genel bir öfke hali, yaşanan duruma kolayca sinirlenme, öfkeyi kontrol edememe, bazen ise depresif bir ruh hali içine girme, genel anlamda isteksizlik gibi duygusal belirtilerle kendini göstermektedir.

Stresin Zihinsel Belirtileri

Zihin stres anında kontrolü kaybettiğini düşünerek kendini bir nevi kapamaya alır. Yaşanan durumun hatırlanmaması, karar verme sürecinde yaşanan zorluklar, kişinin kendisine yönelik suçlayıcı ve yaralayıcı düşünceleri, yanlış karar alma gibi süreçler ortaya çıkar.

Stresin Davranışsal Belirtileri

Stres fizikse, duygusal ve zihinsel olarak ortaya çıkar eve ama bunların bir şekilde davranışa da dökülmesi gerekir. Bu tür durumlarda genel anlamda uyku bozukluğu ortaya çıkar. Eğer sigara ya da alkol tüketiliyorsa sigara ya da alkol tüketimi artar. Kişi kendini izole etmeye ve kısıtlamaya başlar. Böylece stres durumuyla olumsuz baş etme becerilerini aktifleştirir.

Stresle Baş Etme Becerileri Nelerdir?

Stres durumunda ortaya çıkan bazı baş etme becerileri vardır. Bir kişi yaptığı şeylerle stresini kontrol altına alıyorsa buna genel anlamda baş etme becerisi deriz. Ancak ortaya çıkan baş etme becerisinin olumlu bir baş etme becerisi olması gerekmektedir. Kişinin olumlu baş etme becerileri sonucunda ne kendisi ne de çevresinden biri zarar görür. Ancak olumsuz baş etme kısmında ise kişi ya da çevresinden biri zarar görebilir. Çevresine bağırıp çağırmak stresini azaltacaktır ancak bu durum olumlu bir baş etme becerisi değildir. Kişinin baş etme becerileri bilişsel baş etme ve duygusal baş etme olarak iki kola ayrılır.

Yine farklı bir bakış açısına göre stresle baş etme süreci problem odaklı ve duygu odaklı olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Daha sonra başa çıkma becerileri bilişsel ve davranışsal olarak ele alınmıştır.

Stresle Olumlu Baş Etme Becerisi Nedir?

Kişinin problemi merkeze alarak davranışsal anlamda baş etme becerilerinin olumlu tarafından şunlar yer alır.

Problemle ilgilenin.

Bir çözüm üretmeye çalışır.

Problemi yeniden tanımlamaya çalışır. Onu strese sokan sürecin ne olduğunu anlamlandırır.

Stres anlarıyla baş etmek için sosyal destek kaynaklarını araştırır, arttırır ya da onlarla durumu konuşmaya özen gösterir.

Duygularını ifade eder, duygularını saklamaz.

Stresle baş etme becerileri nasıl olursa olsun esnek olmalıdır. Her stresle baş etme becerisi her an işe yaramayabilir ancak olumlu yönde bir rahatlama sağlar. Stresle farklı farklı baş etme teknikleri yer alır ancak stresin kaynağı da bizim için önemlidir.

İnsan Neden Stres Yaşar?

Stresin aslında en temelinde kişinin kendisine bakış açısı yatmaktadır. Kişinin geçmiş yaşamından getirdiği anlamlandırma süreci kendisine ve hayatına bakış açısını etkiler. Kişi yaşamış olduğu olaya nasıl bir anlam yüklüyor? Onun için yaşamış olduğu durumun anlamı nedir? Olayı nasıl anlamlandırıyor, nasıl değerlendiriyor ve stresini azaltmak için kendisine neler söylüyor? Daha önce ailesinden stresle baş etmek için neler öğrendi? Ailesi stresle nasıl baş ediyordu? Stres durumunda olumsuz bir durum ortaya çıkarsa sorumluluğu ne olacak? Kendisine bakış açısı nasıl etkilenecek? Tüm bu sorular aslında stresle baş etme becerileri için çok önemli.

Kimler Daha Az Stres Yaşar?

Daha sosyal bir hayat yaşayanlar, yaptıkları işten zevk alanlar, işlerini severek yerine getirenler, sosyalleşmekten zevk alanlar, gelecekle ilgili kendisine güveni fazla olanlar, geleceğe karşı daha umutlu bakan kişiler, hedeflerini ve hayallerini gerçekçi şekilde düzenleyen kişiler, çevrelerine karşı anlayışlı ve hoşgörülü olanlar, duygusal açıdan kendisini ifade etmekten çekinmeyen, başkalarını anlayan kişiler strese karşı daha dayanıklıdırlar. Bu kişiler daha az stres yaşarlar ve çevreleri tarafından dikkatle takip edilirler.

Stresle Baş Etme Yöntemleri Nelerdir?

Stresle baş etme kısmında öncelikli adım olumlu düşünmektir. Yaşadığınız duruma yönelik bir listeleme yapın, durumu farklı şekilde nasıl anlamlandırabilirsiniz? Sizce yaşadığınız durumun sizi tedirgin eden tarafı nedir? Berbat bir şey oldu demektense bir yanlışlı oldu ama telafi edeceğime inanıyorum deyin.

Hangi olayların bizleri strese soktuğunu az çok biliriz. Bu tür durumlarda kendimizi stres anına hazırlamamız gerekir. Belki öncesinde neler olabileceğini hayal etmek iyi olacaktır.

Stresli anınızı çevrenizdeki kişilerle paylaşın. Duygularınızı paylaşmak sizi rahatlatacaktır.

Fizikse egzersizlere ağırlık vermek stres durumlarına karşı baş etme becerilerinizi yükseltir.

Sağlıklı beslenme fizyolojinizi korumaya alacağı için doğal olarak stresle daha kolay baş etmenize yardımcı olacaktır.

Düzenli bir uyku almaya özen gösterin.

Sabah kahvaltınızı ve akşam yemeğinizi asla aksatmayın.

Gün içerisinde mutlaka dinlenme süresi ayarlayın ve dinlenin

Gevşeme egzersizleri öğrenin ve bunları uygulayın.

Benzer Makaleler

fobi nedir

Fobi Nedir Fobi Çeşitleri Nelerdir

Fobi nedir fobi çeşitleri nelerdir sorusunu sık sık merak ederiz. Bu yüzden bugünkü yazımızda fobi …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir