Özgül Öğrenme Güçlüğü Nedir?
Özgül Öğrenme Güçlüğü Nedir?

Özgül Öğrenme Güçlüğü Nedir?

Öğrenme davranışı daha önce de anlattığımız gibi ömür boyu devam eden bir süreçtir. Öğrenme becerisi doğuştan gelir ancak bazı kişilerde öğrenme boyutunda bazı problemler ortaya çıkabilir. Bu tür durumları öğrenme güçlüğü olarak tanımlarız. Özgül Öğrenme Güçlüğü; dinleme, konuşma, okuma, yazma, akıl yürütme ile matematik yeteneklerinin kazanılması ve kullanılmasındaki güçlükleri içeren, doğumsal, nörogelişimsel geniş bir bozukluk grubudur ( Karaca ve diğ. , 2019). Genel anlamda özgül öğrenme güçlüğü disleksi yerine kullanılmakta ve okuma güçlüğü olarak ifade edilmektedir. Ancak özgül öğrenme bozukluğundaki belirtiler sadece bunlarla kısıtlı değildir. Olayları hatırlamakta güçlük, isimleri hatırlamada zorlanma, öğrenilen bilgilerin çabuk unutulması, vücut dengesinde meydana gelen bozukluklar, bazı oyunları oynamakta zorlanma ya da oynayamama, ayakkabı bağlama, kalem tutma, düğmeleri iliklemede zorluk gibi durumlarla ortaya çıkar.

Özgül Öğrenme Güçlüğü Belirtileri Nelerdir?

Özgül Öğrenme Güçlüğü’ndeki tanımlamalarda genel anlamda DSM-V kriterleri kabul görmektedir. Özgül Öğrenme Güçlüğü için aşağıdaki belirtilerin var olması gerekmektedir;

1- Okumada zorlanma veya yanlış okuma

2-Okuduğunu anlamada zorluk

3-Harf karıştırma veya yazı yazmada gücük

4- Yazılı anlatımda zorlanma, güçlük yaşama

5- Sayıları algılama ve hesaplamada zorlanma, güçlük

6- Matematiksel akıl yürütme ve problem çözme kısmında güçlük gibi temel tanı kriterleri mevcuttur.

Özgül Öğrenme Güçlüğü Nasıl Fark Edilir?

Özgül öğrenme güçlüğünde çocuğun genel anlamda zeka seviyesi normal ya da normalin üzerindedir ancak akademik anlamda düzeyine uygun bir performans gösteremezler. Bu tür durumlar bu yüzden erken çocukluk döneminde fark edilir, gerekli yönlendirmelerle süreç daha fazla kontrol altına alınır. Akademik performans önemli bir kıstas olduğu için genel olarak okula başlayınca bu tür durumlar tespit edilir. Bu noktada tanı konmasına yönelik çalışmalar genelde okul performansına dayalı gerçekleşir.

Özgül öğrenme güçlüğü akademik alanda zorluklarla ortaya çıkar. Okula başlayan çocuk kendi akran grubuna oranla derslerde daha fazla zorlanır. Bu yüzden çocuğun tanınması, fark edilmesi, gerekli yönlendirmelerin yapılması bazen bir yılı bulabilir. Eğer ki çocuğun akademik anlamdaki durumu fark edilmezse ilerleyen zamanlarda arkadaşlarıyla arasındaki fark daha da açılır ve böylece çocukların kendilerine yönelik algıları da olumsuz şekilde etkilenir. O yüzden erken tanı ve teşhis bu konuda çok önemlidir.

Okul Öncesi Dönemde Öğrenme Güçlüğü Belirtileri Nelerdir?

Özgül öğrenme güçlüğü olan çocuklar gelişimsel açıdan kendi akran gruplarıyla benzer devam ederler. Fiziksel gelişimleri kendi akranlarıyla aynı şekildedir. Okul öncesi dönemde bunu aileler kolay kolay fark edemez ancak alanında eğitim almış kişiler okul öncesi dönemde de var olan eksiklikleri kolay şekilde fark edebilirler.

Okul öncesi dönemde çocuklarda dil gelişimi, temel kavramlar üzerine var olan kazanımlar, hafıza, dikkatini bir işe vermekte zorlanma, motor gelişim ve psikososyal açıdan eksiklikler ortaya çıkabilir.

Dil Gelişimindeki Belirtiler Nelerdir?

Dil gelişiminde çocuğun konuşmasının gecikmesi, var olan eşyaların adını söylemede gecikme, konuşurken uygun kelimeleri bulamama, yaptığı davranışların isimlerini karıştırma, eylemi ifade edememe, sözcükleri ifade ederken ses ve heceleri karıştırma, okuduğunu anlamada ya da anlatmada güçlük şeklinde ortaya çıkar. 1 yaşında çocukların genelde bazı temel kelimeleri söylenmesi beklenir. Eğer ki çocuk bir yaşında olmasına rağmen bazı kelimeleri söylemede güçlük çekiyorsa bu durum özgül öğrenme güçlüğü için bir belirti olabilir. Temel bazı basit kelimeleri karıştırması da bu konuda bir işaret olabilir. Gel yerine git, al yerine ver demesi ve bunu anlatılmasına rağmen düzeltememesi gibi. Bazen kelimeleri ifade ederken doğru telaffuz edemeyebilirler. Bu birkaç kelime için geçerliyse dil gelişimi açısından normal olarak algılanır ancak sık sık bu durum tekrarlanıyorsa özgül öğrenme güçlüğü için bir işarete olarak ifade edilebilir. Örneğin top yerine fob, şeker yerine leker, şeftali yerine teşfali gibi kelimelerin sık sık kullanılması da işaret olabilir.

Yakın anlamları da karıştırma durumu var olabilir. Sakal yerine bıyık, el yerine parmak, ayakkabı yerine terlik, kazak yerine gömlek gibi karıştırmalar sık sık oluyorsa bu durum da bir işaret olabilir. Özgül Öğrenme Güçlüğü’ne %30- 50 oranında Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu da eşlik etmektedir. Bu tür durumlarda ise dikkatte algıda ve odaklanmada problem ortaya çıkabilir. Bazen yönergeleri ve sıralamaları karıştırabilirler. Odadaki masanın üstünden kalem istediğinizde size başka odadan bardak getirebilir. Bu durum organizasyon açısında da sıkıntı yaşadığını gösterebilir.

Psikomotor Becerilerdeki Belirtiler Nelerdir?

İnce motor becerilerinin gelişmesi tabii ki zaman içerisinde yerine oturur. Ancak bu süreçte beklenen bazı beceriler de mevcuttur. Makas kullanma, kalem tutma, telefon tutma, kumanda tutma, ayakkabı giyme, gömlek ilikleme, kıyafet çıkarma, çorap giyme, ip atlama, seksek oynama, topa vurma gibi temel düzeyde bazı becerileri sergilemeleri beklenir. Bu tür durumların tam olarak yerine gelmemesi net bir özgül öğrenme güçlüğü tanı kriteridir diye anlaşılmamalıdır. Gelişimde her alanda bireysel farklılıklar mevcuttur, bu farklılıklar sadece alanında uzman kişilerle fark edilir ve anlaşılır.

Duygusal Alanda Belirtiler Nelerdir?

Okul öncesi dönemde çocuklar duygularını ifade etmekte zorlanabilirler. Ortaya çıkan duyguyu da kontrol etmekte zorlanabilirler. Gelişimsel açıdan kendi yaş grubuna göre daha çocuksu hareketler ortaya koyabilirler. Bu durum ise en temelde arkadaş gruplarıyla anlaşmakta ve oyun oynamakta zorlanmaya neden olabilir. Arkadaş edinmede, grup oyunlarına katılmaya, katılsa bile devam etmekte zorlanmaya neden olabilir. Bu yüzden kendi yaş grubundan daha küçük kişilerle oyun oynar. Bazen jest ve mimikleri anlamakta da zorlanabilirler.

Tüm bu belirtiler hep birlikte ve bir uzman tarafından değerlendirilmelidir. Unutmayın her çocuk biriciktir ve gelişimde bireysel farklılıklar söz konusudur. Bu konuda bilgi almak isterseniz sitemizde görev yapan, çocuklarla çalışan uzmanlarımızdan seans alabilir ve görüşmelere başlayabilirsiniz.

Benzer Makaleler

online psikolog nedir

Online Psikolog Nedir

Online psikolog ya da online psikolojik destek özellikle salgın döneminde çok sık tercih edilmeye başladı. …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir