gaslighting nedir nasıl anlaşılır
gaslighting nedir nasıl anlaşılır

Gaslighting Nedir Nasıl Anlaşılır?

Gaslighting nedir nasıl anlaşılır sorusu son zamanlarda sık sık karşımıza çıkar. Kişinin kendi akıl sağlığından şüphelenmesine ya da yaşadığı bir olaya dair şüphe duymasına neden olan duygusal istismar türüdür. Genellikle toksik ilişkilerde ortaya çıkan gaslighting kişinin içten içe kendisini sorgulamasıdır. Diğer yandan yargılamasına, kendisini yetersiz ve suçlu hissetmesine neden olan baskı biçimidir. Gaslighting nedir nasıl anlaşılır sorusu ilişkide bir anda karşımıza çıkmaz. Çünkü bu baskının farkına varmayız. Kişinin kendisini uzun süre sorgulamasına neden olur. Bu sorgulamalar sonucunda ise anksiyete, depresyon, öfke, umutsuzluk gibi durumları ortaya çıkarır. Genelde gaslighting nedir nasıl anlaşılır kısmını çevremiz bize söylr. Bu yüzden bu tür baskı ve zorbalığa maruz kalan kişiler kendilerini ilişki içerisinde oldukça değersiz hissederler.

Genellikle flört ve evlilik ilişkilerinde ortaya çıkar. Ancak bazı durumlarda sosyal ilişkiler ya da aile ilişkilerinde de sık sık görürüz. Bu tür durumu net olarak tanımlamak gerekir. Manipüle etmek amacıyla karşıdaki kişinin üstünde güç uygulayarak baskı kurmaktır. Gelin beraber gaslighting nedir nasıl anlaşılır sorusuna yanıt arayalım. Keyifli okumalar dileriz.
İçindekiler
1. Gaslighting Nedir Nasıl Ortaya Çıktı
2. Gaslighting Nedir Nasıl Anlarız
3. Kimler Gaslighting Uygular? Gaslighting Yapan Kişi
4. Gaslightingi Nerelerde Görebiliriz
5. Gaslighting Tedavisi
6. Gaslighting Çözümü ve Toplumsal Sorunlar
7. Gaslighting ile Başa Çıkma
8. Gaslighting Belirtileri
9. Gaslighting Cümleleri
10. Gaslighting Yaşamaktan Nasıl Kurtulurum

İlişkinize dair bilgi almak ve içinde bulunduğunuz durumu anlamak istiyorsanız Psikolojik Danışman Ergin DURAN ile anında online terapi seansına başlayabilirsiniz.

Gaslighting Nedir Nasıl Ortaya Çıktı?

1938 yılında Patrick Hamilton’un yazdığı bir oyunda kullanılmıştır. Gaslighting , duygusal istismar,  oyun içerisinde kahramanın kendi yaşantısından ve düşüncelerinden şüphelenmesine neden olacak yanlış bilgilerin verilmesiyle ortaya çıkmıştır. Daha sonra çeşitli filmlerde bu duygusal istismar türü oldukça fazla ele alınmıştır. Yanlış bilgi vermek, duygunun küçümsenmesi ya da karşı tarafı suçlamak… Kişinin ilişki içerisinde kendisini sürekli olarak hatalı görmesine, davranışlarını kontrol etmeye çalışmasına neden olur. Bu yüzden gaslightingi bir nevi kişinin anılarını, duygularını olumsuz şekilde düzenleme olarak ifade ederiz. Bu tür yaşantılara sık sık maruz kalan kişiler, kendisine olan güvenini kaybettiklerinden dolayı karşı tarafından baskısına ve kontrolüne girer, kendisini bağımlı hisseder. Bu yüzden yapılan baskıyı fark etmesi ya da ilişkiyi sonlandırması da oldukça güçleşir.

Kendisinde güç bulan kişi, karşı tarafın kendisini savunamamasını fırsat bilerek baskısını daha da arttırır. Baskılar sonucunda kendisini sürekli olarak suçlu hisseder. Bu duyguya yetersizlik eşlik eder. Kurban ise düşüncelerine inanmakta zorlanır. Doğruluğuna teyit etmek ister. Sonunda ise hem kontrolü hem de kendisine olan saygısını kaybetmeye başlar. Böylece gaslighting nedir nasıl anlaşılır sorusuna yanıt bulmaya başlarız.

Kimler Gaslighting Uygular? Gaslighting Yapan Kişi

Gaslighting , psikolojik baskı, yapan kişiler patolojik olarak yalan söyleyen kişilerdir. Eğer ki bu kişilerin yaptıkları davranışların ve sözlerin yalan olduğunu ortaya çıkarsanız dahi bunların gerçek olduğunu söylemeye devam ederler. Bu yüzden geri adım atmak ya da olanı doğru bir şekilde anlatmalarını beklemek oldukça güçtür. Bu kişiler yalan söyleyerek, yıkıcı davranışlar uygulayarak sürekli kontrolü elinde tutmaya, duygusal olarak istismar etmeye devam ederler. Kurban, yalanı ortaya çıkarsa bile bir yerden sonra karşı tarafından kendisini savunmasından dolayı “acaba ben mi yanlış anladım, ben mi hatalıyım” düşüncesine tekrar döner ve böylece yetersizlik ve suçluluk duygusu artarak devam eder.

Gaslighting Nedir Yöntemleri Nelerdir?

Bu kişiler ilişki içinde oldukları kişilere karşı baskıcı ve reddedici bir tutum gösterirler. Takip etmiş olduğu yöntemler şunlardır.

  • Karşı tarafı dinlemeyi reddederek onları değersiz hissettirme.
  • Söylediklerini anlamadıklarını söyleyerek suçlama.
  • Söylenen ya da istenen durumlara karşı koyarak olayı ya da anıyı eksik ya da yanlış anlamasına neden olma.

Diğer bir taraftan ise konuşulan konuyu ya da istekleri değiştirerek karşı tarafı manipüle ederler. Böylece kurban, talep ettiği şeyden vazgeçer. En önemli kısım ise istismarcı kişinin var olan durumları inkar etmesidir. Yaşanan bir olayı, bir anıyı toptan reddederek kurbanı suçlu çıkarmayı başarırlar. Çünkü en iyi yaptıkları şey yalan söylemek ve inkar etmektir. Gaslighting nedir nasıl anlaşılır sorusuna cevap bulmak için yöntemleri bilmek gerekir. Böylece kendimizi daha iyi koruruz.

Gaslighting psikolojik baskı ve duygusal istismar türüdür!

Varlığım İlişkime Armağan Olsun!

İstismarcı sömürmeyi çok sever. Kurbanın elinde olan kaynakları da sonuna kadar kullanır. Böylece kurban, kendisinden ne kadar fedakarlık ederse karşı tarafından kendisine o kadar fazla değer vereceğini düşünür. Bu yüzden varlığım varlığına armağan olsun davranışları bu tür ilişkilerde sık sık karşımıza çıkar. Kurban, ne zaman duygusunu anlatmaya çalışsa bir suçlamayla karşılaşır.

“Bu kadar hassas olma, biraz güçlü ol, her şeye ağlama!”.

“Ne oldu yapmadıysam dünyanın sonu mu, her şeyi benden isteme”.

Bu aşağılayıcı ve suçlayıcı cümlelerle kurbanın kendisine olan güvenini alt üst etmeye çalışır. Böylece kurban bir taraftan korkar, diğer taraftan kendisini suçlamaya devam eder. Böylece ne yaparsa yapsın karşı tarafa kendisini anlatamayacağına ikna olur. Bir yerden sonra teslim olmayı tercih eder.

Gaslighting Nedir Nasıl Anlarız?

Kurbanlar genellikle nasıl bir baskı içinde olduklarını anlamayabilirler. Çünkü içinde oldukları ilişki onlara normal geliyordur. Başka bir ilişkinin nasıl olduğunun farkında değillerdir. Bu tür kişilerin ilişki örüntüleri genel olarak bu şekilde devam etmiştir. Geçmiş yaşantıları da göz önüne alındığında genelde değersiz hissettikleri ilişkileri vardır. Önem verilmeyen,  zararlı ilişki örüntülerine sahip oldukları da görebiliriz. Bu yüzden bu tür baskıya maruz kalan kişiler genellikle çevresinden uyarı alırlar. Eğer olur da bu yazıyı okursanız, ilişkinizde sürekli özür dileyen taraf sizseniz bir durun!. Sürekli kendinizi ilişki içerisinde suçlu ve değersiz görüyorsanız biraz düşünün. Sürekli kafa karışıklığı yaşayıp ilişki içerisinde kendinizi yalnız hissediyorsanız soru sormaya devam edin. Sabah uyanmakta güçlük çekiyorsanız, sürekli ilişkinin sorumluluğu sizdeyse bu yüklerle nasıl yaşadığınızı fark edin. Fedakarlık ilişkinin normalidir. Kulağa nasıl geliyor, saçma değil mi. Yapmadığınız onlarca şey için suçlanan kişi sizseniz dikkat edin. İlişkide gaslightinge maruz kalıyorsunuzdur. Böylece gaslighting nedir nasıl anlaşılır sorusuna yanıt bulmaya bir adım daha yaklaşırız.

İlişkide duygusal istismar ve psikolojik baskı varsa dikkatli olun!

Gaslighting’i Nerelerde Görebiliriz?

Bu soru aslında cevabı da kendi içerisinde barındırıyor. Asıl soracağımız soru bu durumu nerede göremediğimizdir. İş yerinde, okulda, fabrikada, pazarda, tarikatlarda, arkadaş ortamında, ailemizde, romantik ilişkilerde, toplumun bütünün de bir şekilde karşılaşıyoruz. Bu denli sık karşılaşmamızın sebebi ise, bunu uygulayan kişinin sorumluluktan kaçması ve karşı tarafı oldukça kolay bir şekilde yönetmesidir. Kendinizi müdürünüzün ya da iş vereninizin karşısında suçlanmış hissettiğiniz oldu mu hiç? Sanıyorum bu cevaba “hayır” diyecek kişi sayısı oldukça azdır. Maalesef ki toplumumuzda bu durum genellikle kadınlara karşı ortaya çıkmaktadır. Toplumda var olan cinsiyetli rollerin kadınlar üzerindeki etkisi, erkek bireylerin kadınlara karşı olan yönetme ve kontrol etme arzusu gaslightingi hayatımızın her yerinde karşımıza çıkarmaktadır.

Gaslighting Çözümü ve Toplumsal Sorunlar

Toplumsal anlamda kadınların itaatkar ve söz dinleyen olması gerektiğini savunan düşünceler vardır. Bu tür düşünceler aslında içten içe kadınlar üzerinde baskı kurmayı amaçlamaktadır. Kadının gülmesine, kıyafetine, söylediği söze karışırlar. Hatta giydiği ayakkabıya çiğnediği sakıza bile müdahale eder. Bu tür bir anlayış ne kadar inkar etse bile gaslightingi uygular. Zaten bu tür kişilerin en önemli özelliği yaptığı davranışı inkar etmek değil midir? Kadınların yapmış olduğu davranışlara güçsüzlük, duygularını ifade etmesine ise aşırı duygusallık tanımları el birliğiyle kadınlara uygulanan baskının en bariz göstergesidir.

Yaşadığınız durumda karşı tarafın son derece suçlu olduğunu biliyorsanız, suçlu olduğuna dair elinizde somut kanıtlar varsa ve bunu karşı tarafa ifade ediyorsanız genelde şu cümlelerle karşılaşırsınız: Seni ne kadar sevdiğimi biliyorsun (hayır sevmiyordur), sana ne kadar değer verdiğimi biliyorsun (hayır değer vermiyor manipüle ediyor), seni asla bilerek incitmem (hayır incitir, şu anda yaptığı gibi).

Bu tür sevgi dolu cümleleri söyleyerek sizi ikna etmeye, sizi kendisine daha fazla bağlamaya çalışacaktır. Bu tür davranışlar ve söylemlerle sizi daha fazla kontrol altında tutmaya, çizmiş olduğu çemberin dışına çıkmamanıza sebep olacaktır. Unutmayın ki bunları söyledikten sonra yine aynı şekilde davranmaya devam edecektir.

Gaslighting Tedavisi

Kişinin kendi akıl sağlığından şüphelenmesine yol açan duygusal istismar türüdür. Genelde toksik ilişkilerde ortaya çıkar. Bir çeşit baskıdır. İlişkide kişi özgüvenini yitirir. Her an diken üstünde durur.

Gaslighting en temelde kişinin kendisine olan güveniyle ilgili bir konudur. Terapide var olan güveninize yönelik yapacağınız çalışmalar sizi içinde bulunduğunuz ilişki örüntüsünden kurtaracaktır. Diğer bir yandan bizler ilişki kurmayı ve ilişkileri devam ettirmeyi en temelde ailemizden öğreniriz. Hatta daha da temelde ise annemizden öğreniriz. Eğer ki bugüne kadar var olan ilişkilerinizde değersiz görüldüyseniz buna dur deyin. Yoksa sonraki ilişkilerde de değersiz görülmeniz size “normal” gelecektir. Çünkü sizin ilişki normaliniz budur. Bu yüzden bu tür durumlar karşısında online terapi almak sizin kendinizi daha güvende, daha değerli hissetmenize yardımcı olacaktır. Unutmayın siz kendinizi sevmeye başladığınızda size sevgi göstermeyenleri kolay bir şekilde yaşamınızın dışına itebilirsiniz.

Gaslighting ile Başa Çıkma

Gaslighting ile başa çıkma süreci başlarda sancılı gözükür. Bunun öncesinde Gaslighting nedir sorusunu net olarak fark etmemiz gerek. Çünkü kişi o kadar sindirilmiştir ki hatayı kendisinde arar. Diğer yandan kendisine güveni arttıkça içinde bulunduğu durumu daha net görür. Olaylara bakış açısını değiştirdiğinde içinde bulunduğu ilişkiden sıyrılır. Böylece özgüveni yükselir. Daha öncede bahsettiğimiz duygusal istismar durumunu fark etmek başa çıkmamıza yardım eder. Eğer ki kişi kadınları “söz dinleyen ve itaat eden” biri olarak görüyorsa gashlighting süreci artarak devam eder. Buradaki temel nokta kişinin içinde bulunduğu duygusal manipülasyonu fark etmesidir. Başa çıkma süreci sosyal destek ve online terapi ile mümkün hale gelir.

Gaslighting Belirtileri

Gaslighting belirtileri kişinin sık sık yalan söylemesi, sizi gözden düşürmeye çalışması ile ortaya çıkar. İlişki sırasında partnerinizin yalanlarına sık sık tanık olursunuz. Ancak bu yalanları asla kabul etmezler. Bu yüzden size suçlayıcı konuşur. Diğer yandan sizin hakkınızda söylediği söze sizin inanmanıza neden olur. Örneğin sizi dengesiz  ve yalancı olarak başkalarına tanıtır. Kendinizi temize çıkarmak için çok uğraşırsınız. Ancak bir yerden sonra gücünüz yetmez. Bir diğer önemli nokta ise size çevrenizdeki insanlardan aslında duymadığı bazı cümleleri aktarır. Bu durum ise sizin kendinize olan saygınızı azaltır. Etraftaki kişiler senin yalancı olduğunu düşünüyor gibi..

Bir diğer önemli konu ise sizin dikkatinizi dağıtmasıdır. Konuşmak istediğiniz konuyu öyle manipüle eder ki, kendinizi savunmaya almak zorunda kalırsınız. Bu yüzden konuşmak istediğiniz konudan vazgeçersiniz. Yanlış yaptıkları bir şeyi inkar eder. Bu da bir diğer önemli gaslighting belirtisidir. Ortada var olan hatayı kabul etmemek en büyük özellikleridir.  İnkar etmeye eşlik eden bir diğer durum ise öyküyü yeniden yazmaktır. Yaşanılan olayı size öyle bir anlatır ki siz kendi aklınızdan şüphe edersiniz! Sanki bu olay hiç olmadı. Sanki o sözlere tanık olmadınız! Gaslighting nedir sorusuna cevap aramaya devam edelim. Sıradaki başlığımız;

Gaslighting Cümleleri

Gaslighting cümleleri ve Gaslighting nedir sorusunu kendimize sık sık sorarız. Bu cümleler size ne kadar tanıdık?

  • Bu asla olmadı, uydurma!
  • Buna katılmıyorum, kendi kuruntuların bunlar.
  • Sana bunu demedim, hayal kuruyorsun.
  • Bu söylediğin tamamen yalan. Uyduruyorsun.
  • Herkes senin yalancı olduğunu söylüyor.
  • Bu konuyu çok abarttın. Böyle bir şey yaşamadık!
  • Ben sana o cümleyi kurmadım.
  • Seni ne kadar sevdiğimi biliyorsun. Sana asla zarar vermem!
  • Sen benim için çok kıymetlisin, o sözleri sinirle söyledim!

Gaslighting Yaşamaktan Nasıl Kurtulurum

Gaslighting yaşamaktan nasıl kurtulurum sorusuna şu şekilde yanıt verelim. Öncelikle ilişkide kendinizi gözlemleyim.

  • Duygularınızdan ve olaylardan şüphe ediyorsanız
  • Kararınızı ve algılarınızı sürekli sorguluyorsanız
  • Kendinizi savunmasız ve tehlikede hissediyorsanız
  • İlişkide yalnız ve güçsüzseniz
  • Kendinize olan güveniniz azaldıysa, özgüven problemi yaşıyorsanız
  • Sürekli tereddüt ediyorsanız
  • Kimim ben sorusunu sık sık sormaya başladıysanız
  • Kafanızın karıştığını düşünüyorsanız
  • Özür dilemek için çok çaba harcıyorsanız
  • Kendinizi yetersiz hissediyorsanız

Bu tür durumlara yönelik sizi ilişkide tutan sebepleri liste yapın. Ardından bu duyguları size başka kimlerin yaşattığını düşünün. İlişkinin sizin için kazançlarını listeleyin. Diğer taraftan size nasıl zarar verdiğini yazın. Son olarak ise kopmakta zorlandığınız diğer ilişkileri aklınıza getirin. Benzer noktalarını düşünün. Son olarak ilişkiyi sonlandırmaya yönelik bir güç aradığınızı fark ediyorsanız temelde yatan sebebi bulmak için terapi desteği alın.

Psikolojik Danışman Melis KAYMAK ‘ın kendisini anlattığı videoyu izlemek için tıklayın.

Umarım gaslighting nedir nasıl anlaşılır? sorusuna cevap vermişizdir.

Benzer Makaleler

online psikolog nedir

Online Psikolog Nedir

Online psikolog ya da online psikolojik destek özellikle salgın döneminde çok sık tercih edilmeye başladı. …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir